Na co zwrócić uwagę przy tłumaczeniu dokumentów prawnych i finansowych?

Dominika Patoń
2 dni temu
3 minut(y) czytania

Tłumaczenie dokumentów prawnych i finansowych to jedno z najbardziej wymagających zadań językowych w środowisku biznesowym. Zawiera ono nie tylko skomplikowaną terminologię i niuanse merytoryczne, ale także dane wrażliwe i strategiczne informacje, których ujawnienie może mieć poważne konsekwencje dla firmy.

Co odróżnia dokumenty prawne i finansowe od innych tekstów?

Dokumenty prawnicze i finansowe różnią się od zwykłych tekstów:

zawierają wyspecjalizowaną terminologię i pojęcia prawne/finansowe, których błędne tłumaczenie może zmienić sens całego dokumentu
muszą być zgodne z lokalnymi praktykami prawnymi i przepisami prawa, co wymaga dokładnej wiedzy o systemie prawnym danego kraju
formatowanie, struktura klauzul oraz odniesienia do artykułów i paragrafów muszą pozostać nienaruszone, by dokument zachował ważność prawną

Dlaczego tłumaczenie tego rodzaju dokumentów wymaga specjalistów?

Choć narzędzia AI są coraz bardziej zaawansowane, tłumaczenie prawne i finansowe to nie tylko przekład słów. AI nie zawsze rozumie kontekst prawny, jurysdykcję, niuanse semantyczne czy struktury warunkowe, które mogą decydować o obowiązkach i prawach stron umowy;

W dokumentach celowa dwuznaczność, np. w klauzulach negocjacyjnych może być kluczowa, a AI często stara się ją upraszczać, co może skutkować zmianą sensu lub ryzykiem prawnym.

Gdzie pojawia się największe ryzyko przy korzystaniu z publicznych narzędzi AI?

Coraz więcej pracowników firm, z uwagi na szybkość, korzysta z publicznych i ogólnodostępnych narzędzi AI, takich jak ChatGPT. Tu pojawiają się trzy główne ryzyka:

Ujawnienie danych i poufność

Publiczne narzędzia AI często działają w chmurze i mogą przechowywać fragmenty tekstów w celu ulepszania modeli lub udostępniać je w ramach ogólnego treningu. Oznacza to, że informacje poufne, jak nazwy kontrahentów, numery kont, szczegóły umów czy dane strategiczne, mogą zostać ujawnione albo przechwycone przez nieuprawnione strony.

Ryzyko błędów i brak odpowiedzialności

Narzędzie AI może popełniać błędy, np. niepoprawnie przetłumaczyć kluczowe terminy, zniekształcić znaczenie klauzul czy przeinaczyć liczby albo warunki umowy. Co ważne, AI nie ponosi odpowiedzialności prawnej za takie błędy, a to oznacza, że ewentualne konsekwencje finansowe lub prawne spadają na firmę, która wykorzystała niewłaściwe tłumaczenie.

Naruszenie przepisów o ochronie danych

W Europie obowiązuje RODO (GDPR), które narzuca surowe wymagania dotyczące przetwarzania danych osobowych. Jeśli narzędzie AI przetwarza takie dane poza kontrolą firmy lub poza UE, może to naruszać przepisy i prowadzić do kar administracyjnych.

Jakie są konsekwencje błędów w tłumaczeniu?

Błędne tłumaczenia w dokumentach prawnych i finansowych mogą skutkować:

opóźnieniami w realizacji projektów lub transakcji
utrata kontraktów
ryzyko sporów sądowych
narażenie firmy na kary finansowe lub odpowiedzialność cywilną

Jak minimalizować ryzyko?

Profesjonalne podejście do tłumaczenia dokumentów powinno uwzględniać:

• stosowanie procedur bezpieczeństwa danych - obejmuje to odpowiednie zabezpieczenie dokumentów na etapie przesyłania i przechowywania, ograniczenie dostępu wyłącznie do upoważnionych osób oraz stały nadzór nad całym procesem tłumaczenia, co pozwala chronić poufne i strategiczne informacje.

• korzystanie z profesjonalnych biur tłumacze - tego typu biura zatrudniają tłumaczy z wykształceniem prawniczym lub finansowym oraz oferują umowy o zachowaniu poufności i odpowiedzialność za tłumaczenie.

• połączenie AI + postedycja ludzka - nowoczesne workflow łączy narzędzia AI z późniejszą obowiązkową weryfikacją przez tłu macza eksperta - to eliminuje ryzyka merytoryczne i pozwala na obniżenie kosztów zlecenia.

Gdzie kończą się możliwości AI, a zaczyna odpowiedzialność biznesowa?

Tłumaczenie dokumentów prawnych i finansowych to zadanie wymagające zarówno znajomości języka, jak i terminologii branżowej, realiów lokalnych rynków oraz przepisów o ochronie danych. Sama technologia AI, choć użyteczna, nie może zastąpić specjalisty w pełni, zwłaszcza tam, gdzie chodzi o poufność, odpowiedzialność i bezpieczeństwo biznesowe.